Chuyên khoa

RỐI LOẠN TIỀN ĐÌNH

RỐI LOẠN TIỀN ĐÌNH

Tiền đình là một bộ phận nằm ở phía sau ốc tai hai bên, nó là một hệ thống giữ vai trò quan trọng trong sự điều chỉnh thăng bằng tư thế, dáng bộ và các phối hợp khác của cơ thể như cử động mắt, đầu và thân mình.. hệ thống tiền đình sẽ nghiêng lắc theo các động tác này và giúp cơ thể thăng bằng. Hệ thống tiền đình được điều khiển bởi hệ thống các nhóm thần kinh cao cấp nằm trong não bộ.

Tổn thương dây thần kinh số 8 do nhiều nguyên nhân khác nhau khiến thông tin dẫn truyền bị sai lệch làm cho cơ thể mất thăng bằng, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, buồn nôn,… Đó chính là hội chứng rối loạn tiền đình.

Ngoài ra, động mạch nuôi dưỡng não do tắc nghẽn hoặc thiếu máu cũng khiến cho hệ thống tiền đình tiếp nhận thông tin chậm hoặc sai lệch từ não bộ, gây ra hội chứng rối loạn tiền đình.

Rối loạn tiền đình là bệnh lý gây ra một trạng thái mất cân bằng về tư thế làm cho người bệnh thường xuyên bị chóng mặt, quay cuồng, hoa mắt, ù tai, buồn nôn, đi đứng lảo đảo......gây khó chịu. Bệnh rất hay tái phát, từ đó làm ảnh hưởng đến công việc, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Đặc biệt những người có bệnh lý đi kèm như thiếu máu não hoặc tăng huyết áp có thể gây đột quỵ dẫn đến tử vong.

 

Những ai dễ mắc rối loạn tiền đình?

- Người bị bệnh thiếu máu, phụ nữ sau sinh, phụ nữ tuổi tiền mãn kinh…

- Người có nồng độ cholesterol trong máu cao, người bị máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ hay xơ vữa động mạch.

- Người bị mắc các chứng bệnh về thần kinh như: Viêm, u dây thần kinh, viêm tai giữa, tâm thần…

- Người bị bệnh huyết áp.

- Người sử dụng nhiều rượu bia, bị nhiễm độc thuốc hoặc hóa chất.

- Người bị viêm khớp, thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm…

- Người già có các cơ quan bị suy yếu và lão hóa.

- Người phải chịu áp lực công việc cao, ngồi lâu trước máy tính như: nhân viên văn phòng, học sinh, sinh viên..

Biểu hiện của rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình gồm có hai loại là rối loạn tiền đình ngoại biên và rối loạn tiền đình trung ương. Biểu hiện của 2 dạng rối loạn đó như sau:

- Rối loạn tiền đình ngoại biên thường gặp với biểu hiện chóng mặt khi thay đổi tư thế, đây là bệnh lành tính, chỉ làm cho người bệnh khó chịu trong sinh hoạt nhưng vẫn còn đi đứng được, cơn chóng mặt thường thoáng qua chỉ xảy ra trong một thời gian ngắn, chúng xuất hiện khi thay đổi tư thế như lắc đầu, từ tư thế nằm chuyển sang ngồi.

Bên cạnh đó, rối loạn tiền đình ngoại biên còn có thể có biểu hiện tình trạng chóng mặt nặng và kéo dài, người bệnh không thể đi đứng được, không thể thay đổi tư thể từ nằm sang ngồi được.

Đặc biệt cơn chóng mặt thường kèm theo nôn rất nhiều và nôn kéo dài, ù tai, giảm thính lực một hoặc cả hai bên tai. Người bệnh còn có thể có một số triệu chứng kèm theo như: nặng đầu, khó tập trung, choáng váng, hồi hộp, sợ ánh sáng…

Rối loạn tiền đình ngoại biên xảy ra thường do tổn thương tai trong, hoặc dây thần kinh tiền đình xuất phát từ các nguyên nhân như: viêm tai xương chũm mạn tính, do dùng các thuốc có độc tính gây tổn thương tiền đình như thuốc kháng sinh thuộc nhóm Aminoglycosis, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau, rượu…

- Rối loạn tiền đình trung ương là bệnh lý thường gặp, người bệnh đi đứng khó khăn, khi thay đổi tư thế bị choáng váng, chóng mặt, đôi khi khó tập trung, mau quên, thỉnh thoảng có kèm theo nôn.

Rối loạn tiền đình trung ương là do có sự tổn thương nhân tiền đình, tổn thương đường liên hệ của các nhân dây tiền đình ở thân não, tiểu não mà nguyên nhân có thể là do động mạch mang máu đến nuôi não bộ bị thiểu năng bởi tình trạng xơ vữa động mạch, hạ huyết áp tư thế, thoái hoá cột sống cổ làm chèn ép mạch máu cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn tiền đình trung ương.

 

Điều trị rối loạn tiền đình

Khi có những triệu chứng như: chóng mặt, ù tai, đi đứng không vững, nghi ngờ bệnh lý rối loạn tiền đình, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được khám và xác định chính xác nguyên nhân để từ đó có hướng chữa trị thích hợp càng sớm càng tốt.

Điều trị rối loạn tiền đình ngày nay chủ yếu là điều trị nội khoa và hoàn toàn phải do bác sĩ chỉ định về chế độ thuốc men và thời gian, tuyệt đối người bệnh không được tự ý điều trị hoặc điều trị không tuân thủ chế độ y lệnh của bác sĩ, có như thế mới có thể đạt được hiệu quả và đề phòng tái phát, nhất là với rối loạn tiền đình ngoại biên.

 

Cách phòng tránh rối loạn tiền đình

Uống đủ nước 2 lít/ngày, nên để ly nước lọc trên bàn làm việc để tập thói quen uống nước thường xuyên, tránh để quá khát mới uống nước.

Đối với người bị rối loạn tiền đình phải thận trọng trong tư thế sinh hoạt, không nên quay cổ một cách đột ngột hoặc đứng lên ngồi xuống quá nhanh.

Giảm căng thẳng, lo âu, tránh đọc sách báo khi ngồi ôtô, nên ngồi hoặc nằm ngay xuống nếu cảm thấy chóng mặt...

Không hút thuốc lá do nicotine sẽ làm thắt mạch máu cung cấp máu đến tai, có thể làm gia tăng dấu hiệu mắc bệnh rối loạn tiền đình và có thể gây ra tăng huyết áp ngắn hạn.

Để phòng rối loạn tiền đình cần thường xuyên tập thể dục thể thao. Đối với người làm việc văn phòng cần tránh ngồi quá lâu trư ớc máy vi tính. Thường xuyên thực hiện các bài tập vận động vùng đầu, cổ gáy

Chế độ dinh dưỡng phòng và trị bệnh rối loạn tiền đình

Ăn những loại thức ăn giàu axit folic giúp giảm đau tiền đình: nên nạp mỗi ngày ít nhất là 400 microgram axit folic thông qua việc ăn các thực phẩm như: rau chân vịt, nước cam, bánh mì, đậu phụ, lạc, mầm lúa mì.

Nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để bổ sung những loại vitamin cần thiết giúp tăng cường khả năng miễn dịch.

Bổ sung vitamin B-6 tăng đề kháng giảm rối loạn tiền đình.Vitamin B-6 có nhiều trong các loại thịt gia cầm, hải sản..

Vitamin C giúp giảm thiểu triệu chứng đau đầu do rối loạn tiền đình vô cùng hiệu quả. Bạn có thể ăn các loại hoa quả như: cam, quýt…

Bổ sung vitamin D giúp giảm đau tai, ù tai.Vitamin D có nhiều trong trứng, cá…

Uống nhiều nước, sinh tố trong ngày.

 

Trung Tâm Y Khoa Phú Lâm