Chuyên khoa

Những điều cần biết về siêu âm thai và dịch vụ chăm sóc thai sản

Trước những tiến bộ vượt bậc của y học, siêu âm thai được xem là một trong những kỹ thuật hữu ích trong quy trình quản lý, theo dõi và phát hiện những khiếm khuyết của sự phát triển thai kỳ. Vậy nên cùng với việc chăm sóc thai, mẹ bầu nên có những hiểu biết cơ bản về siêu âm để bảo đảm có một thai kỳ mạnh khỏe cả mẹ lẫn bé.

1. Tại sao phải siêu âm thai?

Siêu âm là cách ghi lại hình ảnh của thai nhi ở trong bụng mẹ. Nhờ đó, mẹ bầu không chỉ được nhìn thấy sự phát triển thai nhi mà còn biết được rất nhiều vấn đề xung quanh bé, đặc biệt là sớm biết bé có mắc các dị tật bẩm sinh hay không.

2. Khám thai lần đầu khi nào?

- Khi thấy hiện tượng trễ kinh một tuần hoặc thử thai thấy hai vạch đỏ mẹ bầu nên đi khám và siêu âm để xem thai đã vào trong buồng tử cung chưa, số lượng thai, loại trừ thai lưu, thai ngoài tử cung, thai trứng,…

3. Có thai, mẹ bầu nên làm gì?

- Nếu thai đã vào buồng tử cung, mẹ bầu cần:

+ Có chế độ ăn uống phù hợp đảm bảo đủ dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt hợp lý. Chú ý sức khỏe tinh thần như tránh stress, thức khuya và các chất kích thích.

+ Bổ sung sắt và canxi và các vi chất khác.

+ Chích ngừa uốn ván

+ Khám, siêu âm định kỳ để xác định thai có phát triển bình thường hay không.

4. Ba mốc siêu âm thai không nên bỏ qua

4.1. Từ 11 tuần đến 13 tuần 06 ngày của thai kỳ

Đây là thời điểm để đo độ mờ da gáy, kết hợp với xét nghiệm Double test để đánh giá nguy cơ hội chứng Down, Trisomy 18 và Trysomy 13....Với những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao được tư vấn sinh thiết gai nhau.

Có thể phát hiện một số dị tật thai khác như thai vô sọ, nang bạch huyết vùng cổ, cụt chi.

Khi có những dị tật bẩm sinh nặng nề thì tư vấn gia đình và thai phụ chấm dứt thai kỳ.

4.2. Từ tuần 20 - 24 tuần của thai kỳ

- Thời điểm này có thể quan sát được gần hết các dị tật về hình thái của thai như: sứt môi, hở hàm ếch, dị dạng các cơ quan nội tạng,… 

- Nếu phát hiện dị tật thì tư vấn gia đình và thai phụ chấm dứt thai kỳ.

4.3. Từ tuổi thai 30 - 32 tuần của thai kỳ

- Siêu âm để phát hiện những dị tật muộn như bất thường động mạch, tim và các dị dạng cấu trúc não. 

- Đánh giá tình trạng nhau thai, nước ối. 

- Có thể siêu âm Doppler mạch máu rốn, não để đánh giá tình trạng thai phát triển chậm trong tử cung.

5. Một số lưu ý đối với mẹ bầu 

- Từ tuần 30-32, dị tật phát hiện trong thời điểm này không can thiệp được nhưng có thể có cách ứng phó phù hợp như: chọn nơi sinh, phương pháp sinh cũng như kế hoạch chăm sóc chữa trị cho trẻ kịp thời sau sinh.

- Từ tuần thứ 35 trở đi, mẹ bầu nên siêu âm mỗi tuần một lần để đánh giá tình trạng cân nặng của thai, số lượng ối và bánh nhau. 

- Nếu có các bất thường như đau bụng, ra huyết, ra dịch nghi là nước ối, không thấy thai cử động trong 6 giờ liên tục,… nên đi kiểm tra và khám lại ngay.

6. Có những phương pháp siêu âm nào?

Siêu âm thai là một trong những kỹ thuật hữu ích trong quy trình quản lý, theo dõi thai kỳ.

- Siêu âm đầu dò âm đạo: thai dưới 8 tuần được ưu tiên siêu âm đầu dò âm đạo, vì trong giai đoạn này thai còn rất nhỏ, quan sát bằng đường âm đạo sẽ cho hình ảnh chính xác và chi tiết về thai cũng như tình trạng của tử cung, buồng trứng và những khối bất thường vùng tiểu khung. 

- Siêu âm 2D: thai trên 12 tuần siêu âm 2D có thể quan sát thấy hầu hết các dị tật của thai nhi. Khi có nghi ngờ dị tật ở một cơ quan nào đó bác sỹ sẽ dựng ảnh 3D, tức là ảnh trong không gian 3 chiều, ảnh này sẽ nhìn được rõ nét và chân thực các hình ảnh bình thường và bất thường như những bức ảnh chụp em bé bên ngoài.

- Siêu âm 4D: là sự kết hợp siêu âm 3 chiều và một chiều thời gian, giúp chúng ta quan sát được không gian 3 chiều của thai nhi cũng như những cử động ngộ nghĩnh đáng yêu của em bé trong bụng mẹ và lưu giữ những hình ảnh này làm kỷ niệm.